Krzyżacy | inne lektury | kontakt | reklama | Wersja mobilna
streszczenieopracowaniebohaterowieżycie i twórczość autoratest   

Plan wydarzeń „Krzyżaków”

1) Maćko i Zbyszko w karczmie „Pod Lutym Turem”.
2) Przyjazd dworu księżnej Anny Danuty.
3) Zbyszko oczarowany śpiewem Danusi.
4) Rycerskie ślubowanie Zbyszka.
5) Opowieść o Walgierzu Wdałym.
6) Msza święta w tynieckim klasztorze.
7) Droga do Krakowa.
8) Spotkanie z Powałą z Taczewa.
9) Atak Zbyszka na posła krzyżackiego Lichtensteina.
10) Maćko poprzysięga zemstę Lichtensteinowi.
11) Przyjazd do Krakowa.
12) Uczta na zamku.
13) Skarga Lichtensteina na Zbyszka.
14) Aresztowanie młodzieńca.
15) Sąd i wyrok śmierci.
16) Maćko wyrusza do Malborka z listem do wielkiego mistrza.
17) Narodziny córki Jadwigi i Jagiełły.
18) Śmierć królewn... więcej

* * *


Czas i miejsce akcji „Krzyżaków”

Akcja Krzyżaków rozgrywa się na przełomie XIV i XV wieku. Obejmuje okres dziesięciu lat – rozpoczyna się latem 1399 roku, a kończy dzień po zwycięskiej bitwie wojsk polsko – litewskich pod Grunwaldem (15 lipca 1410 roku), w chwili złożenia sztandarów i chorągwi krzyżackich u stóp Władysława Jagiełły.

Dokładne określenie czasu akcji jest możliwe dzięki wykorzystaniu przez Sienkiewicza wielu wydarzeń historycznych. Początek akcji – przybycie Zbyszka i Maćka do gospody „Pod Lutym Turem” w Tyńcu i spotkanie z dworem księżnej mazowieckiej ma miejsce kilkanaście dni przed n... więcej

* * *

Główne wątki „Krzyżaków”

Akcja powieści Henryka Sienkiewicza oparta jest na kilku wątkach:

1. Zemsta Juranda – Jurand ze Spychowa podczas napadu Krzyżaków na dwór księcia mazowieckiego Janusza utracił ukochaną żonę - zmarła ze strachu, kiedy Krzyżak chciał przytroczyć ją do uprzęży konia. Rycerz przez wiele lat mści się na braciach zakonnych, jest dla nich postrachem, siejąc spustoszenie w przygranicznych grodach czy stając do pojedynku z Krzyżakami. Ostatecznie ugina się pod przemocą Zakonu, kiedy bracia zakonni porywają jego jedyne dziecko, Danusię. Okaleczony przez Zygfryda de Löve, dzięki pomocy Maćka z Bogdańca i Jagienki dociera do Spyc... więcej

* * *

Motywy literackie w „Krzyżakach” Henryka Sienkiewicza

Motyw buntu – Jurand ze Spychowa buntuje się przeciwko Krzyżakom, którzy w brutalny sposób przyczynili się do śmierci jego ukochanej żony. Przez wiele lat prowadzi samotną walkę z braćmi zakonnymi, siejąc wśród nich postrach i będąc niepokonanym przeciwnikiem.

Motyw cierpienia – cierpienie dla Juranda ze Spychowa staje się powodem zemsty na Krzyżakach. Rycerz stara się znaleźć ukojenie po śmierci żony, prowadząc prywatną wojnę z braćmi zakonnymi. Jego udrękę potęguje porwanie jedynej córki. Pod wpływem tragicznych przeżyć zmienia się i w cierpieniu odnajduje przymierze z Bogiem. Dla Jagienki cierpienie wynikaj... więcej

* * *

Kompozycja i artyzm powieści Henryka Sienkiewicza „Krzyżacy”

Kompozycja powieści została podporządkowana wymowie ideowej dzieła. Sienkiewicz z dużą dokładnością odtworzył wydarzenia historyczne przełomu XIV i XV wieku, ukazując podłoże konfliktu polsko – krzyżackiego. Równie wiernie ukazał średniowieczne życie i obyczajowość minionych czasów.

Powieść Henryka Sienkiewicza Krzyżacy bardzo szybko zyskała ogromną popularność i uznanie szerokiej rzeszy czytelników. Miłośnicy twórczości pisarza z łatwością doszukiwali się pewnej schematyczności kompozycyjnej, charakterystycznej dla stylu pisarskiego autora Trylogii.

Sienkiewicz po raz kolejny mistrzowsko połączy... więcej

* * *

Geneza „Krzyżaków”

Pomysł napisania powieści z czasów krzyżackich narodził się w wyobraźni Henryka Sienkiewicza już w roku 1865, kiedy to pisarz, zatrudniony jako guwerner w Poświętnem, rozpoczął pracę nad szkicem historycznym Spytko z Melsztyna.

Do młodzieńczej koncepcji powrócił po wielu latach podczas tworzenia Quo vadis i Rodziny Połanieckich. W roku 1892 w prasie pojawiły się informacje, że autor Trylogii przystąpił do pisania nowej powieści historycznej, której akcja osadzona będzie w realiach XV wieku. W tym czasie Sienkiewicz rozpoczął zbieranie materiałów do dzieła, które miało być napisane R... więcej

* * *

„Krzyżacy” jako powieść historyczna

Sienkiewicz w powieści grunwaldzkiej wiernie ukazał wydarzenia historyczne z przełomu XIV i XV wieku, wprowadził w tok powieści postacie historyczne oraz oddał realia życia rycerzy w średniowieczu.

Stefan Kulczycki w rozprawie Rzeczywistość historyczna wyróżnił trzy rodzaje powieści historycznej: „pierwszy, w którym fakty historyczne tak przytłaczają treść utworu i życie jego bohaterów, że właściwie powieść staje się zbeletryzowaną historią; drugi, w którym historia istnieje tylko z nazwy i daty, ale ludzi i ich dzieje nie pasują do epoki, są bądź współcześni czasom autora, bądź istnieją poza czasem ... więcej

* * *

Obraz rycerstwa w „Krzyżakach” Henryka Sienkiewicza

Henryk Sienkiewicz w powieści Krzyżacy ukazał kontrastowy obraz rycerstwa polskiego i krzyżackiego.

Rycerstwo polskie przedstawione zostało w sposób nieco wyidealizowany. Autor, charakteryzując poszczególne postacie, zarówno historyczne, jak i fikcyjne, kładł nacisk na wyróżnienie cech, którymi odznaczał się ten stan. Bohaterowie tacy jak: Maćko z Bogdańca, Zbyszko, Powała z Taczewa czy Zyndram z Maszkowic odznaczają się prawością, szlachetnością, prawdomównością, odwagą, wiernością w przyjaźni, posłuszeństwem wobec króla i dbałością o dobro ojczyzny. Maćko z Bogdańca reprezentuje typ rycerza szlachcica –... więcej

* * *

Obraz Zakonu Krzyżackiego w „Krzyżakach” Sienkiewicza

Obraz Zakonu Krzyżackiego w powieści Henryka Sienkiewicza wyłania się z postępowania braci zakonnych, relacji innych bohaterów a także z rozmyślań wielkiego mistrza Konrada von Jungingena.

Sienkiewicz w Krzyżakach ukazał obraz Zakonu Krzyżackiego pod rządami Konrada von Jungingena. Scharakteryzował wewnętrzną strukturę Zakonu, metody działania oraz okrucieństwo wobec poddanych.

Zakon na przełomie XIV i XV stulecia był ogromną potęgą, bogatą, świetnie zorganizowaną wewnętrznie, lecz zasady postępowania rycerzy krzyżackich były dalekie od tych, które ślubowali: posłuszeństwa, czystości i ubóstwa. Zbyszko z Bogdańca tak opo... więcej

* * *

Realia i obyczaje średniowiecza w „Krzyżakach”

Akcja powieści Henryka Sienkiewicza Krzyżacy przenosi czytelnika w realia średniowiecznej Polski. Autor, dzięki materiałom źródłowym, w pełni oddał życie rycerzy z przełomu XIV i XV wieku, ludzką mentalność, zróżnicowanie społeczne, obyczaje i wierzenia ludowe minionych czasów.

Dzięki powieści Henryka Sienkiewicza, czytelnik zapoznaje się z realiami średniowiecznej Polski. Pisarz ukazał zróżnicowanie stanowe, życie ówczesnych rycerzy oraz obyczaje i zwyczaje epoki. Dzięki temu dzieło nabiera również wartości poznawczej, uzupełniając wiedzę odbiorcy o życiu ludzi na przełomie XIV i XV wieku.
Ówczesna ludność... więcej

* * *

Ekranizacja „Krzyżaków”

W 550 rocznicę bitwy pod Grunwaldem, 17 lipca 1960 roku , w Olsztynie odbyła się premiera filmu Krzyżacy, będącego adaptacją powieści Henryka Sienkiewicza. Ekranizacja przeszła do historii filmu polskiego jako setny film wyprodukowany w Polsce Ludowej i jednocześnie jako pierwszy polski film widowiskowy. Krzyżacy w reżyserii Aleksandra Forda i Karola Chodury szybko zyskali szeroką rzeszę widów, wzbudzając zachwyt takimi walorami, jak: szeroki, panoramiczny ekran, kolor czy też świetnie zrealizowane sceny batalistyczne. Film potwierdził również ciągłą popularność powieści Sienkiewicza.

Okazało się, że zarówno książka... więcej

* * *

O „Krzyżakach” powiedzieli…

Maria Konopnicka w O „Krzyżakach”:

„Ogromna dalekość dziejowa i ogromna uczuciowa bliskość – oto dwa naczelne momenty Krzyżaków. Dalekość tkwi w ludziach, w rzeczach, w wypadkach i otwiera przed nami głęboką, skroświekową perspektywę, w którą gdy patrzeć chcemy, duch nasz rzuca się w nią jak wicher i jak płomień. Tak potężnie i niepowstrzymanie przyciąga nas, porywa uczuciowa bliskość, wypełniająca epickie przestrzenie czasu dramatem żywym, rozgrywającym się od dni prastarych aż po Grunwald i od Grunwaldu aż po dzień dzisiejszy. Której potęgi nie ma w sobie ani Potop, ani Pan Wołodyjowski, ani Ogn... więcej

* * *

Bibliografia

1) Krzyżanowski J.: Twórczość Henryka Sienkiewicza, PIW, Warszawa 1973

2) Krzyżanowski J.: Henryk Sienkiewicz. Kalendarz życia i twórczości, Warszawa 1956

3) Kuczyński M.: Rzeczywistość historyczna w „Krzyżakach”, Warszawa 1960

4) Kulczycka – Saloni J.: Henryk Sienkiewicz, Biblioteka Polonistyki, Warszawa 1966

5) Ładyka A.: Henryk Sienkiewicz, Wiedza Powszechna, 1971

6) Markiewicz H.: Pozytywizm, PWN, Warszawa 1999

7) Sienkiewicz dzisiaj. Studia i szkice, pod red. Jana Jakubowskiego, Warszawa 1968

8) Stawar A.: Pisarstwo Henryka Sienkiewicza, Warszawa 1960

9... więcej

* * *





Tagi: